Individuele MuziekTherapie Interventie (IMTI) ter verbetering van kwaliteit van leven bij dementie
Laatst bijgewerkt op: 02-12-2024
Deze interventie richt zich op personen met dementie die probleemgedrag vertonen. Het doel is de kwaliteit van leven in een verpleeghuis te verbeteren. Hiervoor richt de interventie zich op het stabiliseren of verminderen van probleemgedrag. Denk daarbij aan apathisch gedrag, angstig gedrag, geagiteerd (onrustig) of psychotisch gedrag.
Over de erkenning
Deze interventie is door de erkenningscommissie beoordeeld als: Eerste aanwijzingen voor effectiviteit
Erkenning is mogelijk op de volgende niveaus:
- Goed beschreven (Pilot ouderenzorg)
- Goed onderbouwd
- Effectief volgens eerste aanwijzingen
- Effectief volgens goede aanwijzingen
- Effectief volgens sterke aanwijzingen
Type interventie
Ondersteunings-, begeleidings- of behandelvorm
Datum van erkenning
11-06-2024
Erkend door
Erkenningscommissie Langdurende ouderenzorg (Vilans)
De commissie is positief over IMTE en vindt het een goed uitgewerkte muziektherapeutische interventie voor mensen met dementie met probleemgedrag. Er ligt een mooie theoretische basis en er zijn veel materialen beschikbaar om de interventie in de praktijk te implementeren en uit te voeren. IMTE is in een uitgebreide (multicenter effect-)studie onderzocht. Dit onderzoek heeft laten zien dat de interventie een (significante) positieve invloed op ‘rusteloos gedrag’ van de doelgroep heeft. Dit effect is gemeten op de Qualidem kwaliteit van leven-schaal. Een grondige procesevaluatie naar ervaringen van verschillende gebruikers laat ook positieve resultaten zien.
De muziektherapie interventie (IMTI) is gericht op het verbeteren van de kwaliteit van leven van personen met dementie door het stabiliseren of verminderen van probleem gedrag. Denk daarbij aan apatisch gedrag, depressief gedrag, angstig gedrag, geagiteerd (onrustig) of psychotisch gedrag.
De IMTI is er voor mensen met dementie met probleemgedrag die in een verpleeghuis wonen. Het probleemgedrag is vastgesteld door een specialist ouderengeneeskunde, psycholoog of GZ-psycholoog. Een indicatie voor de IMTI wordt in overleg met het multidisciplinaire team en de mantelzorger afgegeven.
De muziektherapeut plant IMTI-sessies in en voert een nadere probleemanalyse en doelbepaling uit. Tijdens en na de uitvoering draagt de muziektherapeut benaderingsadviezen over aan de eerst verantwoordelijk verzorgende, verzorgenden en naasten. De IMTI wordt structureel aangeboden tot het persoonsgerichte behandeldoel is bereikt. De voortgang wordt regelmatig besproken in het multidisciplinaire overleg.
Vilans
Voor de IMTI is het nodig dat de muziektherapeut beschikt over muziekinstrumenten en een ruimte waar de persoon met dementie zich veilig voelt. Denk daarbij aan de eigen kamer of therapieruimte. Daarnaast zijn een implementatiewijzer, kennisclips, handleiding en professionele trainingen voor muziektherapeuten en verzorgenden beschikbaar.
IMTI richt zich op dingen die iemand met dementie nog wél kan, zoals muziek maken en luisteren. Door iemand in diens kracht te zetten, worden onder andere lichaamsbewustzijn, emotieregulatie en arousalregulatie verbeterd. De IMTI speelt onder andere in op de cognitieve, emotionele en gedragsmatige gevolgen van de cerebrale pathologie (ziektebeeld) van dementie. Hiervoor maakt de IMTI gebruik van de volgende technieken:
- improvisatie
- reminiscentie
- validatie
- variatie in muzikale middelen
- zingen
- bewegen
- luisteren naar persoonlijke voorkeursmuziek
- actieve muziektherapie
Eveneens speelt de IMTI in op de sociale en fysieke omgevingsfactoren die grote invloed hebben op het gedrag van de persoon met dementie.
Er is een multicenter RCT uitgevoerd onder 158 personen. De resultaten lieten een belangrijke verbetering zien van de IMTI-groep ten opzichte van de controlegroep. Dit werd zichtbaar op de kwaliteit van leven schaal ‘rusteloos gedrag’ bij de meting na de behandeling. Dit effect hield aan tot 3 weken na de interventie. Daarnaast concludeert een procesevaluatie dat betrokken muziektherapeuten, verzorgenden en naasten positieve effecten ervaren van de IMTI bij de persoon met dementie op gedrag, lichaam, stemming, contact, interactie, communicatie, cognitie en aandacht. Tevens ervaren naasten door de IMTI minder zorgen. Ook personen met dementie zelf beoordeelden hun eigen welbevinden direct na een IMTI-sessie hoger dan direct voor aanvang van een IMTI sessie.
Lectoraat Kennisontwikkeling Vaktherapieën (KenVaK)
E-mail: anna-eva.prick@zuyd.nl