Zintuigenverhalen
Laatst bijgewerkt op: 02-03-2026
“Zintuigenverhalen” is een voorleesmethodiek voor personen met een communicatieve meervoudige beperking of aangeboren doofblindheid. De voorspelbare en herkenbare verhalen, samen met de materialenbox, zorgen voor positieve contactmomenten en nieuwe ervaringen. Omdat de verhalen eenvoudig zijn aan te passen, sluiten ze goed aan bij het kind en worden ze persoonlijk en herkenbaar. Zintuigenverhalen zijn in te zetten als manier van voorlezen, maar ook als methodiek voor het behalen van doelen.
Over de erkenning
Deze interventie is door de erkenningscommissie beoordeeld als: Eerste aanwijzingen voor effectiviteit
Erkenning is mogelijk op de volgende niveaus:
- Goed beschreven (Pilot ouderenzorg)
- Goed onderbouwd
- Effectief volgens eerste aanwijzingen
- Effectief volgens goede aanwijzingen
- Effectief volgens sterke aanwijzingen
Type interventie
Methode
Datum van erkenning
01-10-2025
Erkend door
Erkenningscommissie Gehandicaptenzorg (Vilans)
Zintuigenverhalen is een compleet en zorgvuldig ontwikkelde interventie die aantoonbaar bijdraagt aan gedeelde aandacht en betrokkenheid bij mensen met (zeer) ernstige meervoudige beperkingen. De ontwikkelaars zijn de afgelopen periode ook actief gebleven met (de doorontwikkeling van) Zintuigenverhalen. De interventie kent een uitgebreide theoretische onderbouwing, zeer regelmatige dataverzameling bij meerdere respondentengroepen, inclusief aandacht voor implementatie en het kosteloos beschikbaar stellen van materialen
De voorleessessies zorgen voor gestructureerde en positieve contactmomenten. Tijdens deze momenten kunnen individuele doelen behaald worden op het gebied van communicatieve voorwaarden, het nemen van initiatief in interactie, het uitbreiden van de woordenschat en het toepassen van communicatieve functies.
Deze methodiek is ontwikkeld voor kinderen tot ongeveer 18 jaar met een zintuiglijke, communicatieve en meervoudige beperking. Denk aan kinderen die doof of slechthorend zijn, een taalontwikkelingsstoornis (TOS) hebben, of moeite hebben met zowel horen als zien (doofblindheid), in combinatie met een verstandelijke beperking of andere bijkomende beperkingen.
De voorlezer leest een verhaal voor dat is afgestemd op het kind, met communicatievormen die passen bij zijn of haar mogelijkheden. Het verhaal gaat over herkenbare situaties, waar een kind zo mogelijk al een ervaring mee heeft. Zo kan een kind zintuiglijke ervaringen combineren met taal en communicatie en kan het kind werken aan persoonlijke interactie- en communicatiedoelen. Ook de voorlezer leert tijdens het voorlezen hoe hij of zij contact kan maken met het kind en communicatieve vaardigheden in dat contact kan toepassen. Door regelmatig voor te lezen, blijven de effecten beter hangen. Zowel ouders als professionals kunnen deze methodiek gebruiken.
Er zijn diverse voorbeeldverhalen beschikbaar. Ouders en professionals kunnen deze verhalen zelf voorlezen met behulp van een handleiding, downloads, filmpjes, ondersteunde communicatie en een materialenlijst. Wie meer uitleg wil, kan een workshop volgen. Voor wie zelf een Zintuigenverhaal wil maken, is er een e-module en een workshop ‘Zintuigenverhalen voorlezen en maken’. Alle materialen zijn te vinden op de website van Zintuigenverhalen.
Kinderen met zintuiglijke en meervoudige beperkingen ervaren vaak communicatieproblemen door een combinatie van beperkingen. Hierdoor hebben ze weinig ervaringen om over te communiceren en leren ze moeilijk nieuwe interactie- en communicatievaardigheden. Mensen in de omgeving ervaren ook dat de communicatie met het kind anders verloopt en ervaren blokkades of onmacht in het contact. Zo kan de communicatie tussen het kind en anderen vooral functioneel worden, zonder ruimte voor sociale interactie.
Door ervaringen, communicatie en taal te combineren, stimuleren Zintuigenverhalen contact, maar ook waarneming, aandacht en het geheugen op een plezierige manier. Deze aanpak helpt kinderen en hun omgeving om behandeldoelen te bereiken.
Er zijn twee onderzoeken naar Zintuigenverhalen gedaan. In beide onderzoeken deden zes kinderen mee met zintuiglijke en meervoudige beperkingen. Alle kinderen hadden een auditieve en verstandelijke beperking; bij de helft speelde ook een visuele beperking of visuele problemen. In het eerste onderzoek lieten de kinderen meer communicatieve uitingen zien en waren ze actiever en meer betrokken tijdens het voorlezen. In het tweede onderzoek nam de gedeelde aandacht en het gedeelde plezier tussen kind en voorlezer toe. Ook gingen de meeste voorlezers meer interactiestrategieën gebruiken na het volgen van video-coaching. Zintuigenverhalen is gebaseerd op de methodiek Multi-Sensory-Storytelling Technique (MSST), waar onderzoeken ook positieve effecten van aantonen.
- Rita Gerkema-Nijhof
- zintuigenverhalen@kentalis.nl
Lees meer op de website van Zintuigenverhalen.