Ruimte voor Zorg
Laatst bijgewerkt op: 02-03-2026
De interventie Ruimte voor Zorg helpt om inzicht te krijgen in de ervaren kwaliteit van verpleeghuiszorg vanuit bewonersperspectief.
Over de erkenning
Deze interventie is door de erkenningscommissie beoordeeld als: Goed onderbouwd
Erkenning is mogelijk op de volgende niveaus:
- Goed beschreven (Pilot ouderenzorg)
- Goed onderbouwd
- Effectief volgens eerste aanwijzingen
- Effectief volgens goede aanwijzingen
- Effectief volgens sterke aanwijzingen
Type interventie
Methode
Datum van erkenning
02-12-2025
Erkend door
Erkenningscommissie Langdurende ouderenzorg (Vilans)
Ruimte voor Zorg is een gestructureerde en relevante interventie. De methode is gebaseerd op de ervaringen van de driehoek cliënt – naaste – zorgverlener en daardoor erg waardevol. Het zorgt ervoor dat het verhaal van de bewoner/cliënt écht naar voren komt. De focus op waarderende gespreksvoering en verhalende technieken stimuleert reflectie en betrokkenheid bij de zorgverleners.
Door Ruimte voor Zorg kan de ervaren kwaliteit van zorg verbeterd worden.
Ouderen met een indicatie voor de Wet langdurige zorg (Wlz) die intramurale zorg ontvangen.
Met Ruimte voor Zorg voeren zorgprofessionals uit de eigen zorgorganisatie waarderende gesprekken over de ervaren kwaliteit van zorg met de bewoner, een naaste en een betrokken zorgverlener.
De gesprekken maken deel uit van een proces voor kwaliteitsverbetering. Zorgorganisaties starten met een kennismakingsgesprek met iemand van het team Ruimte voor Zorg van de Academische Werkplaats Ouderenzorg Limburg. Hierna volgt een proces van 6 maanden dat uit 7 fasen bestaat:
- plan opstellen;
- werving van deelnemers;
- scholing van interviewers en coördinatoren;
- voorbereiding;
- uitvoering van de gesprekken;
- analyse en terugkoppeling met inzicht in wat goed gaat (tops) en wat beter kan (tips);
- borging en evaluatie.
Het proces wordt ondersteund door een app met bijbehorend portaal Ruimte voor Zorg. Voor toegang tot de app en het portaal heb je een beveiligd account nodig.
Voor Ruimte voor Zorg is er een informatiefolder beschikbaar. Daarnaast een webinar, scholingen, handleidingen voor de interviewer en de coördinator en bijbehorende materialen. De materialen van Ruimte voor Zorg zijn beschikbaar via de website van Academische Werkplaats Ouderenzorg Limburg.
Er worden minimaal twee keer per jaar scholingen verzorgd. De scholingen zijn een vereiste om Ruimte voor Zorg goed te kunnen uitvoeren.
Bij veel kwaliteitsmetingen ontbreekt het verhaal achter het oordeel, waardoor ze onvoldoende duiding geven. Hierdoor sluiten verbeteracties vaak niet aan bij de daadwerkelijke behoeften van bewoners, naasten en zorgverleners. Het ophalen van verhalen (narratieven) kan hierbij helpen.
Ruimte voor Zorg is een verhalende methode die antwoord krijgt op de vragen die niet worden gesteld. Hierbinnen staan de principes van relatiegerichte zorg en de waarderende benadering centraal. De verhalen van bewoners, naasten en zorgverleners worden aan elkaar verbonden waardoor inzichten en concrete actiepunten ontstaan.
De implementatie van Ruimte voor Zorg is onderzocht. In de eerste analyse (275 gesprekken in 18 verpleeghuizen) bleek 76% van de interviews volledig. Vragen werden in 88% van de gevallen correct gesteld door de interviewer. Bewoners beantwoordden minder vragen dan familie en zorgverleners. Interviewers waardeerden de diepgang en scholing, maar ondervonden praktische uitdagingen zoals planning en onnodig moeilijk geformuleerde interviewvragen. Belangrijke voorwaarden voor succesvolle implementatie waren onafhankelijke interviewers, voldoende middelen, een contactpersoon en een duidelijke visie van de organisatie.
Voor een tweede analyse zijn gesprekken gevoerd met geïnterviewden, interviewers, managers en een coördinator. Hieruit bleek dat coördinatie, betrokkenheid, communicatie, flexibiliteit en externe ondersteuning cruciaal zijn voor succes.
Dr. Katya Sion
E-mail: k.sion@maastrichtuniversity.nl
Lees meer over Ruimte voor Zorg op de website van AWO-L.