Partner in Balans
Laatst bijgewerkt op: 05-02-2026
Een EHealth interventie die zich richt op het aanleren van zelfmanagementvaardigheden om overbelasting voor mantelzorgers van mensen met dementie in een vroeg stadium te voorkomen.
Over de erkenning
Deze interventie is door de erkenningscommissie beoordeeld als: Goede aanwijzingen voor effectiviteit
Erkenning is mogelijk op de volgende niveaus:
- Goed beschreven (Pilot ouderenzorg)
- Goed onderbouwd
- Effectief volgens eerste aanwijzingen
- Effectief volgens goede aanwijzingen
- Effectief volgens sterke aanwijzingen
Type interventie
Aanpak
Datum van erkenning
02-12-2025
Erkend door
Erkenningscommissie Langdurende ouderenzorg (Vilans)
Partner in Balans is een belangrijke, erg actuele en goed uitvoerbare interventie, waarbij naasten van mensen met dementie, Parkinson of Huntington vroegtijdig vaardigheden aanleren om overbelasting in een later stadium te voorkomen. Het programma is gebruiksvriendelijk en goed afgestemd op de behoeften van de doelgroep. Belangrijk is dat de erkenning goede aanwijzingen voor effectiviteit op dit moment alleen geldt voor de doelgroep naasten van mensen met dementie. Voor die doelgroep zijn in een goed gecontroleerde studie positieve effecten gevonden op zelfeffectiviteit, ervaren controle en kwaliteit van leven. Naar de andere, nieuwe doelgroepen zijn nog geen (grotere) effectstudies gedaan.
Het ‘blended’ care zelfmanagementprogramma Partner in Balans is ontwikkeld om naasten van mensen met dementie, Parkinson en Huntington in een vroege fase van het adaptatieproces vaardigheden aan te leren om overbelasting in een later stadium te voorkomen. Het vergroten van kennis, het maken en stellen van doelen en leervaardigheden ontwikkelen om deze doelen te bereiken zijn belangrijke speerpunten van het programma.
Partner in Balans is ontwikkeld voor naasten van mensen met beginnende dementie, de ziekte van Parkinson en de ziekte van Huntington. Wanneer je, alleen of samen, voor iemand met dementie zorgt, kun je te maken krijgen met onzekerheden en moeilijke situaties. Om overbelasting te voorkomen, is ondersteuning toegespitst op de eigen behoefte in een vroege fase van groot belang.
Partner in Balans combineert face-to-face coaching met op maat gemaakte thematische online modules. Gedurende het 8-weekse programma worden deelnemers begeleid door een coach; dit kan een casemanager, psycholoog of andere zorgprofessional zijn. De cursus begint met een persoonlijk intakegesprek. Daarna worden in overleg met de coach vier modules gekozen die aansluiten bij de persoonlijke behoeften. Elke module bestaat uit een inleidende video, toelichting, opdracht en een 5-stappenplan. Deelnemers kunnen te allen tijde de coach raadplegen en zij ontvangen feedback op de opdrachten.
Voor de deelnemers zijn alle modules online beschikbaar. Daarnaast is er een handleiding voor de website die coaches online kunnen opsturen of kunnen uitprinten voor deelnemers. Voor de coaches is er een ‘coachmap’. Hierin staan een coachhandleiding en een handleiding voor de website. In de map zijn tevens een beschrijving en hulpmiddelen (Waar let je op?) over ‘het feedback geven’ toegevoegd en voorbeelden van stappenplannen. Deze beschrijving, hulpmiddelen en voorbeelden zijn ook digitaal beschikbaar in de online coachtraining. Tot slot is er promotiemateriaal beschikbaar.
Als iemand dementie, Parkinson of Huntington krijgt, brengt dit vele veranderingen met zich mee. Op deze veranderingen zijn naasten vaak onvoldoende voorbereid. Uit onderzoek blijkt dat een aanzienlijk deel van de naasten zich zwaar belast of overbelast voelt. Dit komt omdat de personen voor wie ze zorgen in toenemende mate afhankelijk worden van hun naasten. Zelfmanagementinterventies bieden goede aanknopingspunten voor het leren omgaan met de verandering in rollen en het aanpassen aan een steeds veranderende situatie. Wanneer naasten in een vroeg stadium van het adaptatieproces leren omgaan met deze veranderingen, kunnen deze als minder belastend worden ervaren. Hierdoor kan de kwaliteit van leven van naasten verbeteren en overbelasting in een later stadium voorkomen worden. Het feit dat dit programma online te volgen is, biedt mogelijkheden voor mensen die problemen hebben met de toegang tot traditionele gezondheidszorg en kan de drempel tot zorg in een vroeg stadium verlagen.
Uit meerdere reviews is gebleken dat online ondersteuningsprogramma’s zoals Partner in Balans effectief zijn in het verhogen van kwaliteit van leven en het verlagen van stress. Uit de pilot, proces- en effectevaluatie ten opzichte van een controlegroep is gebleken dat Partner in Balans de zelfeffectiviteit en kwaliteit van leven bij naasten van mensen met dementie vergroot. Ook in de doorontwikkeling naar doelgroepen waaronder dementie op jonge leeftijd, frontotemporale dementie, Parkinson en Huntington, blijkt dat deelnemers meer vertrouwen en controle ervaren in het zorgen voor hun naaste, en dat het gevoelens van stress en angst kan verlagen. Deelnemers ervaarden de combinatie van zelfstandig (thuis) werken en persoonlijk contact als prettig. Daarnaast waren ze ook positief over de op maat gemaakte inhoud en positieve feedback. Ook de coaches zijn tevreden over het programma; ze krijgen een intensievere band met de naasten en de combinatie van zowel het online en face-to-face contact zorgt voor meer openheid. Het programma biedt toegankelijke preventieve zorg aan toekomstige generaties van naasten van mensen met dementie, Parkinson en Huntington in een vroeg stadium.