Naar hoofdinhoud Naar footer

Foutloos leren bij Korsakov

Gepubliceerd op: 06-02-2020

Laatst bijgewerkt op: 25-09-2026

De interventie Foutloos leren bij Korsakov richt zich op het verhogen van de zelfstandigheid en kwaliteit van leven van cliënten met het syndroom van Korsakov.

Over de erkenning

Deze interventie is door de erkenningscommissie beoordeeld als: Eerste aanwijzingen voor effectiviteit

Erkenning is mogelijk op de volgende niveaus:

  • Goed beschreven (Pilot ouderenzorg)
  • Goed onderbouwd
  • Effectief volgens eerste aanwijzingen
  • Effectief volgens goede aanwijzingen
  • Effectief volgens sterke aanwijzingen

Type interventie

Methode

Datum van erkenning

13-05-2025

Erkend door

Erkenningscommissie Langdurende ouderenzorg (Vilans)

Foutloos leren bij Korsakov is een mooie interventie die uitstekend bij de doelgroep past. De interventie is de afgelopen jaren mooi meegegroeid met de huidige inzichten, diagnostische criteria en technische mogelijkheden. Het theoretisch fundament van de aanpak is sterk. De interventie, de scholing en de implementatie zijn goed gedocumenteerd en voorzien van aantrekkelijk materiaal. Borging krijgt expliciet aandacht door ook nog een consult ruim na afloop van de training aan te bieden. Ook is de interventie goed geborgd in het Korsakov Kenniscentrum. Quasi-experimenteel onderzoek laat significante verbeteringen zien op verschillende vaardigheden, aspecten van kwaliteit van leven en gedragssymptomen.

Het aanleren van nieuwe vaardigheden door de interventie Foutloos leren bij Korsakov verbetert de kwaliteit van leven bij mensen met het syndroom van Korsakov. Daarnaast nemen door de interventie de gedragsproblemen af. De verwachting is dat de cliënten mogelijk meer autonomie en zelfstandigheid ervaren.

De interventie is bedoeld voor mensen met het syndroom van Korsakov in de langdurige zorg. De verwachting is dat de interventie ook geschikt is voor mensen met het syndroom van Korsakov die verblijven in andere settingen, zoals de GGZ of thuis.

Foutloos leren bij Korsakov is een methode om mensen met het syndroom van Korsakov (nieuwe) vaardigheden te (her)leren. Het uitgangspunt bij foutloos leren is dat fouten tijdens het leerproces worden voorkomen. Door een vaardigheid routinematig zonder fouten te herhalen, slijt de vaardigheid in, ondanks de geheugenstoornis.  

Zorgverleners die werken met mensen met Korsakov worden getraind in het toepassen van de interventie, middels een blended (incompany) training. In deze training is er ook aandacht voor de implementatie en borging van de interventie. Zes maanden na de training vindt een implementatieconsult plaats. De trainer komt opnieuw naar de organisatie om te ondersteunen en advies te geven bij de verdere borging en uitvoering van het traject. 

De training Foutloos Leren is aan te vragen via Korsakov Kenniscentrum. De handleiding ‘Foutloos leren bij Korsakov’ is onderdeel van de training en als pdf te downloaden via de website. 

Mensen met het syndroom van Korsakov kenmerken zich door ernstige geheugenstoornissen. Daardoor zijn zij niet in staat om nieuwe informatie aan te leren. Toch is bij mensen met het syndroom van Korsakov niet het hele geheugen aangedaan. Een deel van het geheugen (het impliciete geheugen) is enigszins gespaard gebleven. Dit geheugen wordt gebruikt bij het leren van vaardigheden. Deze vaardigheden worden geleerd door ze te doen. Dit geldt ook voor mensen met Korsakov. Het werkzame element uit de training is de focus op dit impliciete leren. 

Uit een grootschalig onderzoek naar foutloos leren bij Korsakov, waarbij drie verpleeghuizen (met controlegroep) met gespecialiseerde Korsakov-afdelingen betrokken waren, zijn drie publicaties en een praktische handleiding ‘Foutloos leren bij Korsakov’ voortgekomen. In de publicaties wordt beschreven hoe de interventie is uitgevoerd en wat de behaalde effecten van de interventie zijn. Aangetoond is dat de cliënten de handelingen na een interventie met Foutloos leren significant beter uitvoeren dan ervoor. Daarnaast is aangetoond dat de kwaliteit van leven verbeterde en de verwachting is dat de cliënten mogelijk een grotere autonomie en zelfstandigheid ervaren. 

Korsakov Kenniscentrum
Marga ten Wolde
E-mail: m.tenwolde@korsakovkenniscentrum.nl
Telefoon: 010 293 15 55