Doen bij Depressie
Gepubliceerd op: 28-08-2024
Laatst bijgewerkt op: 29-10-2026
Doen bij Depressie (DbD) richt zich op systematisch opsporen & behandelen van depressie & depressieve klachten bij ouderen met chronische problemen in verpleeghuizen.
Over de erkenning
Deze interventie is door de erkenningscommissie beoordeeld als: Goede aanwijzingen voor effectiviteit
Erkenning is mogelijk op de volgende niveaus:
- Goed beschreven (Pilot ouderenzorg)
- Goed onderbouwd
- Effectief volgens eerste aanwijzingen
- Effectief volgens goede aanwijzingen
- Effectief volgens sterke aanwijzingen
Type interventie
Programma
Datum van erkenning
23-05-2023
Erkend door
Erkenningscommissie Langdurende ouderenzorg (Vilans)
Doen bij Depressie is een zeer sterk onderbouwde, effectieve en goed naar de praktijk vertaalde complexe en nauw-keurig uitgewerkte interventie voor een relevant en groot probleem. Naar aanleiding van onderzoeksresultaten is in de doorontwikkeling ook aandacht besteed aan het thema apathie, een relevante toevoeging. Een suggestie voor verdere doorontwikkeling is om mantelzorgers/naasten meer te betrekken.
Het organiseren van depressiezorg in verpleeghuizen om het voorkomen en de ernst van depressie en apathie bij bewoners te verminderen.
Het zorgprogramma Doen bij Depressie (DbD) is bedoeld voor bewoners in een verpleeghuis. Dit betreft kwetsbare, meestal oudere mensen met chronische en complexe gezondheidsproblemen. Het zorgprogramma onderscheidt twee groepen: bewoners met cognitieve en/of communicatieve problemen, waaronder problemen door dementie, en cliënten zonder dergelijke problemen.
Het zorgprogramma is multidisciplinair en persoonsgericht. De psycholoog heeft een coördinerende rol. Het zorgteam, de arts en de welzijnsmedewerker/activiteitenbegeleider zijn nauw betrokken. Het programma bestaat uit drie fasen:
- Opsporen: herkennen, screenen en diagnosticeren
- Behandelen: basisinterventies, (psycho-)therapeutische interventies en medicatie (indien nodig)
- Monitoren en evalueren
- Handboek ‘’Doen bij Depressie’ met:
- protocollen en stappenplan per discipline;
- meetinstrumenten met handleiding;
- overdrachtformulieren en alle overige benodigde formulieren, bijvoorbeeld de ‘Indicatorenset’ voor het in kaart brengen van geleverde formele depressiezorg.
- implementatiewijzer
- informatiefolders voor zorgteam, bewoners en naasten
- psychomotorische therapiemodule
- onderwijsmodules voor verzorgenden
- E-learning module
- training Psychologen
Alle materialen zijn digitaal te verkrijgen op de website van Ukon.
Doen bij Depressie helpt om depressies in verpleeghuizen op te sporen en te behandelen. Depressie komt veel voor in verpleeghuizen en kan ongeveer 30 tot 50% van de bewoners treffen. Het opsporen en behandelen van depressies gebeurt helaas niet optimaal in langdurige zorginstellingen. Dit zorgt niet alleen voor een verminderde kwaliteit van leven en verhoogde mortaliteit onder bewoners, maar heeft ook een impact op de zorgmedewerkers.
Hoewel dit zorgprogramma niet als eerste focust op apathie wordt daar ook rekening mee gehouden. Apathie overlapt namelijk met depressie wat betreft motivatieproblemen. Plezierige activiteiten verminderen apathie. Antidepressieve medicatie kan juist apathie verergeren. Het verminderen van apathie is nodig omdat deze niet alleen een grote invloed heeft op het dagelijks en sociaal functioneren van bewoners, maar - net als depressie - leidt tot een verminderde levenskwaliteit en kortere levensduur.
Uit onderzoek blijkt dat Doen bij Depressie leidt tot:
- Minder depressie op somatische afdelingen
- Minder apathie op psychogeriatrische afdelingen
- Een verhoging van door bewoners zelf gerapporteerde kwaliteit van leven op zowel somatische als psychogeriatrische afdelingen
Door vaker behandelstrategieën toe te passen, verbetert de werktevredenheid en autonomie bij zorgverleners. Bij bewoners lijkt het erop dat diverse behandelstrategieën verschillende effecten hebben op depressie en op apathie. Activerende strategieën die zorgmedewerkers inzetten, hebben vooral effect op psychogeriatrische afdelingen. Psychotherapeutische interventies vooral op somatische afdelingen.
Radboud UMC
Prof. dr. Debby Gerritsen
Debby.Gerritsen@radboudumc.nl
Geert Grooteplein 21
6500 HB Nijmegen
024-3618181
Doen bij Depressie op de website van UKON