Naar hoofdinhoud Naar footer

Het Communicatie Assessment & Interventie Systeem (CAIS)

Laatst bijgewerkt op: 20-01-2026

Voor kinderen die moeilijkheden ondervinden bij de verwerving van communicatief gedrag. Leren aangeven wat je wilt.

Over de erkenning

De erkenning van deze interventie is verlopen.

Het CAIS richt zich op één belangrijke en basale communicatieve functie, namelijk: ‘duidelijk maken wat je wilt hebben/doen’. Dit is één van de eerste communicatieve functies die een zich normaal ontwikkelend kind beheerst. Wij verstaan hieronder niet alleen het verkrijgen van objecten, zoals een bal of een koekje, maar ook het initiëren van sociale activiteiten, zoals het zingen van een lied of een kietelspel. Deze communicatieve functie wordt ook wel (proto-)imperatief gedrag genoemd.

Proto-imperatief gedrag wordt gedefinieerd als het duidelijk maken wat je wilt verkrijgen door bijvoorbeeld te reiken, te kijken en/of geluid te maken. Imperatief gedrag wordt gedefinieerd als het duidelijk maken wat je wilt verkrijgen door het gebruik van symbolen, bijvoorbeeld gesproken woorden, gebaren en/of grafische symbolen. Het CAIS richt zich zowel op proto-imperatief gedrag als op imperatief gedrag.

Het CAIS is ontwikkeld voor kinderen die grote moeilijkheden ondervinden bij de verwerving van vroege communicatieve gedragingen. Daarnaast is de interventie ook bedoeld voor belangrijke personen rondom deze kinderen. Het gaat om kinderen die niet of beginnend intentioneel communiceren,  dan wel intentioneel communiceren maar geen of nauwelijks symbolen, zoals gesproken woorden, gebaren of grafische symbolen, gebruiken om hun wensen kenbaar te maken (expressieve taalleeftijd tot ongeveer anderhalf jaar). Zij hebben ook beperkingen op andere domeinen, zoals cognitief, motorisch en/of zintuigelijk. Zowel het kind als zijn sociale omgeving hebben aangepaste communicatievormen en interactiestrategieën nodig om de communicatie beter te laten verlopen en participatie aan het maatschappelijk leven te bevorderen. In dit verband worden gesproken van Ondersteunde Communicatie (OC).

Ans Kilkens

Stichting Milo

Email: anskilkens@stichtingmilo.nl

06 55 55 10 70